In veel gemeenten speelt een belangrijke vraag: hoe zorg je ervoor dat inwoners die weinig bewegen, tóch de stap durven te zetten? En hoe zorg je dat beweging niet voelt als een verplichting, maar als iets dat bijdraagt aan plezier, contact en welzijn?

Twee buurtsportcoaches uit onze community, Corné Boot uit Oirschot en Christijan Jansen van Jorksveld uit IJsselstein, laten zien hoe krachtig het werkt wanneer je bewegen benadert als middel in plaats van doel. In een artikel van Allesoversport & Kenniscentrum Sport en Bewegen deelden zij hun ervaringen uit de praktijk en hun visie op een aanpak die steeds meer gemeenten omarmen.

Bewegen als middel om contact, structuur en gezondheid te versterken

Ze begeleiden groepen waarin mensen samen wandelen, oefeningen doen en vooral met elkaar in gesprek raken. De beweging versterkt hun gezondheid, maar het is het contact dat ervoor zorgt dat ze blijven komen. Volgens beide coaches begint echte verandering wanneer deelnemers ontdekken dat bewegen iets is waar ze naar uit kunnen kijken. Niet omdat het moet, maar omdat het prettig voelt en omdat ze zich verbonden voelen met anderen.

Die benadering sluit perfect aan bij landelijke ambities zoals het AZWA, waarin het versterken van gezonde leefstijlen en sociale verbinding centraal staat. Preventie werkt het best wanneer je het dichtbij mensen brengt en klein houdt. Precies dat gebeurt in de groepen van Corné en Christijan.

Bewegen als middel om actief te blijven

Mensen die eerder aarzelden om mee te doen, voelen zich gezien en welkom. Sommigen beginnen met een rollator, anderen gebruiken de groep om na een blessure weer vertrouwen op te bouwen. Wat ze gemeen hebben, is dat ze stap voor stap sterker worden. Niet alleen fysiek, maar ook sociaal. De coaches zien hoe mensen opener worden, meer lachen en elkaar motiveren om vol te houden, zelfs op dagen waarop ze zichzelf anders zouden overslaan.

Veel deelnemers zijn niet dagelijks bezig met de officiële beweegrichtlijn, maar wél met beter in hun vel zitten. Door bewegen eenvoudig en toegankelijk te maken, ontstaat vanzelf een situatie waarin mensen uiteindelijk wél voldoen aan de aanbeveling van 150 minuten matig intensieve beweging per week, aangevuld met spier- en botversterkende oefeningen. De coaches benoemen die richtlijn niet als norm, maar als richting. Het helpt deelnemers om inzicht te krijgen in wat goed voelt, zonder druk. Juist dat maakt het verschil.

Bewegen als middel om partners te verbinden

Soomove ondersteunt deze aanpak door structuur te bieden, overzicht te geven en het gesprek over gezondheid toegankelijk te maken. De app helpt deelnemers om hun voortgang te zien en laat professionals eenvoudig oefeningen inzetten die passen bij uiteenlopende niveaus. Op die manier ontstaat een laagdrempelige brug tussen motivatie en gedrag. Ook helpt het platform bij het verbinden van lokale partners zoals zorgprofessionals, welzijnsorganisaties en verenigingen, waardoor een breed netwerk ontstaat dat inwoners ondersteunt.

Bewegen als middel om elkaar te motiveren

In Oirschot en IJsselstein maken inwoners daardoor kennis met een manier van bewegen die past bij hun leven en hun mogelijkheden. De groepen groeien, niet door harde werving, maar door mond-tot-mond en herkenning. Wie eenmaal een keer heeft meegedaan, merkt dat het luchtig, gezellig en waardevol is. Het geeft mensen zelfvertrouwen en brengt structuur in hun week. Kleine stapjes zorgen zo voor grote veranderingen.

Corné verwoordt het treffend:

“Bewegen is geen doel op zich. Het is een middel om mensen weer plezier te laten ervaren en om ze te laten voelen dat ze ertoe doen.”

Christijan sluit daarop aan:

“De kracht zit in de samenwerking. Je bereikt pas echt verandering wanneer zorg, welzijn en inwoners elkaar vinden.”

Hun ervaringen laten zien dat preventie niet ingewikkeld hoeft te zijn. Wanneer je bewegen als middel inzet en het klein, sociaal en lokaal houdt, ontstaat vanzelf een cultuur waarin bewegen vanzelfsprekend wordt. En precies daar ligt de grootste winst: niet in het afronden van een interventie, maar in het bouwen aan een gemeenschap waarin mensen zich gesteund voelen en elkaar helpen om gezond te blijven.

Vallen is een van de grootste gezondheidsrisico’s voor ouderen. Eén op de drie 65-plussers valt jaarlijks en vaak heeft dit grote gevolgen voor zowel lichaam als geest. Valpreventie door beweging wordt daarom steeds meer gezien als een noodzakelijke strategie om ouderen langer vitaal, mobiel en zelfstandig te houden.

Huisarts Gijsbert van Herwaarden uit Ochten ziet in zijn praktijk hoe ingrijpend een val kan zijn. Niet alleen door botbreuken, kneuzingen of een langdurige revalidatie, maar ook door het mentale effect:

“Na een val ontstaat vaak angst voor een nieuwe val. Mensen gaan minder bewegen, blijven vaker binnen en raken hun sociale contacten kwijt. Dat domino-effect maakt valpreventie belangrijker dan ooit.”

Deze inzichten sluiten precies aan bij de doelen van AZWA, waarin preventie, gedrag en een gezonde leefomgeving centraal staan.

Waarom valpreventie door beweging zo effectief is

Het verouderende lichaam verliest spierkracht, balans en mobiliteit. Deze drie factoren bepalen samen hoe groot het valrisico is.
Het goede nieuws: valpreventie door beweging kan dat proces vertragen of zelfs omkeren.

Regelmatige activiteit (wandelen, lichte krachttraining, mobiliteit en balansoefeningen) draagt bij aan:

• Sterkere botten en spieren

• Meer stabiliteit en controle

• Betere coördinatie

• Een gezonder hart en longen

• Meer uithoudingsvermogen

• Minder angst om te bewegen

Van Herwaarden legt uit:

“Door regelmatig te bewegen, blijven je longen gezonder, verbetert je conditie en behoud je zelfstandigheid. Daarmee verklein je het risico op vallen én blijf je actief in het dagelijks leven.”

De beweegrichtlijn benadrukt dit: ouderen profiteren enorm van wekelijkse spier- en botversterking en balansactiviteiten.

Hoe Soomove valpreventie door beweging versterkt

Soomove maakt valpreventie door beweging laagdrempelig, leuk en toegankelijk. Zeker voor mensen die onzeker zijn, weinig ervaring hebben of bang zijn om te vallen.

Wandelingen gecombineerd met oefeningen

Tijdens een wandeling worden simpele maar effectieve oefeningen gedaan voor balans, spierkracht en stabiliteit.
Geen zware training, geen drempels, geen druk.

Oefeningen op vier niveaus

Iedereen kan instappen, ook mensen met mobiliteitsproblemen of angst.

Samen bewegen in een groep

Van Herwaarden is enthousiast over deze sociale aanpak:

“Wat is er mooier dan samen wandelen en onderweg oefeningen doen? Het is goed voor je sociale contacten én voor je fysieke gezondheid.”

Samen bewegen haalt spanning weg en geeft vertrouwen.

In je eigen buurt

Bewegen dichtbij huis verlaagt de drempel en verhoogt de kans dat mensen blijven komen.

Preventie integreren in routine

Omdat Soomove werkt mét het dagelijks leven (in plaats van ertegen), wordt voorkomen dat mensen terugvallen in inactiviteit.

Dit sluit perfect aan op het AZWA: een omgeving creëren waarin gezond gedrag vanzelf ontstaat.

Valpreventie door beweging werkt op elke leeftijd

Veel mensen denken dat valpreventie alleen belangrijk is voor senioren.
Van Herwaarden benadrukt dat dit niet klopt:

“Door stabiliteit en spierkracht al op jongere leeftijd te trainen, bouw je een basis op die je beschermt op latere leeftijd.”

Daarom is valpreventie door beweging geen senioreninterventie, maar een levenslange investering in zelfstandigheid.

Een toekomst waar vallen steeds beter te voorkomen is

De combinatie van wandelen, gerichte oefeningen, sociale steun en toegankelijkheid maakt Soomove een krachtig hulpmiddel voor valpreventie door beweging. Dankzij de structuur van het platform, begeleiding van professionals en de veilige groepssetting ontstaat er:

• Meer zelfvertrouwen
• Minder angst om te bewegen
• Een lagere kans op vallen
• Een groter sociaal netwerk
• Een gezondere, actievere leefstijl

Iedere stap draagt bij aan een toekomst waarin ouderen langer vitaal, stabiel en zelfstandig blijven.

Klik hier om het interview met Huisarts van Herwaarden te bekijken.

Het activeren van inwoners die moeite hebben om zelfstandig te starten met bewegen, vraagt om een aanpak die verder gaat dan alleen een activiteit organiseren. Gemeenten, zorgprofessionals en welzijnspartners staan steeds vaker voor dezelfde uitdaging: doelgroepen activeren met beweeggroepen op een manier die laagdrempelig, veilig en blijvend effectief is.

In de afgelopen maanden zagen we op meerdere locaties hoe deze aanpak in de praktijk werkt. In Zeewolde, Brunssum en Steenbergen startten nieuwe groepen met opvallend hoge opkomsten. Deze voorbeelden laten goed zien waarom doelgroepen activeren met beweeggroepen zo krachtig is én wat ervoor nodig is om deelname vast te houden.

Een sterke start: waarom het beginmoment zoveel effect heeft

Bij het opzetten van nieuwe beweeggroepen draait alles om de eerste stap. Voor veel inwoners, zeker senioren, mensen met gezondheidsklachten, lage SES-doelgroepen of inwoners met weinig zelfvertrouwen, is starten het lastigst. Juist daarom is het beginmoment cruciaal.

Tijdens de eerste activiteit is er altijd ondersteuning aanwezig van zowel QR-FIT als lokale partners. Samen zorgen zij ervoor dat deelnemers zich welkom voelen, weten dat meedoen op eigen tempo kan en eenvoudig kennismaken met de app en de groep

Deze aanpak vergroot de kans dat mensen terug blijven komen. En precies dáár begint het proces van doelgroepen activeren met beweeggroepen.

Resultaten uit de praktijk

In meerdere gemeenten werd duidelijk hoe goed deze aanpak werkt:

Start Zeewolde: 40 deelnemers
Start Brunssum: 25 deelnemers
Start Steenbergen: 45 deelnemers

Dit zijn groepen waar mensen niet alleen komen om te bewegen, maar ook om elkaar te ontmoeten. Het laat zien dat doelgroepen activeren met beweeggroepen werkt wanneer het aanbod dichtbij huis, laagdrempelig en sociaal ingebed is.

Waarom deze doelgroepen anders benaderd moeten worden

Kwetsbare doelgroepen hebben vaak te maken met drempels zoals:

• weinig zelfvertrouwen
• angst om niet mee te kunnen komen
• beperkte mobiliteit
• chronische klachten
• eenzaamheid
• onbekendheid met beweegaanbod

Hierdoor vinden zij het moeilijk om zelfstandig in beweging te komen. Met doelgroepen activeren met beweeggroepen doorbreek je precies die drempels. Deelnemers bewegen in een veilige omgeving, samen met mensen uit de buurt, onder begeleiding van iemand die zij herkennen en vertrouwen.

Lokale partners als sleutel tot succes

In alle succesvolle trajecten zien we hetzelfde patroon terug: partners zoals fysiotherapeuten, leefstijlcoaches, welzijnsmedewerkers en vrijwilligers spelen een cruciale rol in het activeren van doelgroepen.

Zij hebben direct contact met de mensen voor wie dit het belangrijkste is. Wanneer zij vanaf het begin worden betrokken, ontstaat herkenning en vertrouwen, twee elementen die essentieel zijn bij doelgroepen activeren met beweeggroepen.

Een warme doorverwijzing van een zorgprofessional, een vriendelijke uitleg door een vrijwilliger of een uitnodiging vanuit een buurtsportcoach kan het verschil maken tussen wel of niet aansluiten.

Zichtbaarheid én vertrouwen: de twee pijlers

Zichtbaarheid helpt mensen ontdekken dat er activiteiten bestaan, maar het is vertrouwen dat hen daadwerkelijk laat aansluiten. Daarom werkt doelgroepen activeren met beweeggroepen het best in een combinatie van:

• lokale ambassadeurs die het verhaal dragen
• zichtbaarheid op plekken waar de doelgroep komt
• begeleiding door vertrouwde gezichten
• een sociaal veilige sfeer in de groep

Wanneer iemand weet dat een bekende coach of vrijwilliger aanwezig is, wordt de stap om mee te doen ineens veel kleiner.

Waarom buiten bewegen extra goed werkt

Veel doelgroepen ervaren plezier en motivatie door samen buiten te bewegen. De omgeving helpt letterlijk mee: frisse lucht, variatie, licht en beweging in de natuur zorgen voor ontspanning en afleiding.

Buiten bewegen in groepsverband draagt bij aan:

• meer zelfvertrouwen
• minder stress
• meer sociale contacten
• betere balans en spierkracht
• minder eenzaamheid

Juist kwetsbare doelgroepen profiteren hiervan. Daarom vormt buiten bewegen een belangrijk onderdeel van doelgroepen activeren met beweeggroepen.

Naarmate Nederland vergrijst, wordt de impact van valincidenten steeds duidelijker zichtbaar. Eén op de drie 65-plussers valt jaarlijks, en bij tien procent leidt zo’n val tot ernstige verwondingen zoals hoofdletsel of een heupbreuk. Deze cijfers laten zien hoe kwetsbaar veel ouderen zijn en hoe groot de noodzaak is om vroegtijdig in te zetten op preventie.

Rogier Rozenbrand, fysiotherapeut en eigenaar van Fysiotherapie Kesteren, werkt dagelijks met senioren en ziet van dichtbij welke uitdagingen zij ervaren. Zijn expertise in geriatrie maakt hem een belangrijke stem in het gesprek over veilig en vitaal ouder worden.

Valrisico vraagt om preventie én begeleiding

Volgens Rogier komen veel senioren pas in aanraking met valpreventie nadat er al iets is misgegaan. Een valmoment veroorzaakt niet alleen fysieke schade, maar ook een flinke dosis angst. Die angst zorgt ervoor dat mensen minder gaan bewegen, waardoor spierkracht en balans verder achteruitgaan en het risico op een nieuwe val juist groter wordt.

Rogier benadrukt hoe belangrijk het is om beweging centraal te zetten in de aanpak:

“We werken eraan om mensen sterker en zekerder te maken. Door hun balans te trainen en spierkracht op te bouwen, vermindert de angst en durven ze weer vrijer te bewegen.”

Zijn aanpak is helder: een combinatie van preventieve oefeningen, individuele begeleiding en het aanmoedigen van regelma 
tige activiteit, het liefst in groepsverband.

Waarom beweging het verschil maakt

Bewegen is een van de meest effectieve middelen om valrisico te verminderen. Seniorengroepen die structureel actief zijn, ervaren niet alleen fysieke winst, maar ook mentale veerkracht. Door regelmatig te oefenen wordt het lichaam sterker, de balans stabieler en de kans op een val aanzienlijk kleiner.

Rogier ziet het keer op keer gebeuren:

“Als ouderen regelmatig blijven bewegen, zelfs op latere leeftijd, kunnen ze een heel eind komen.”

Groepstrainingen vormen hierbij een belangrijke pijler. Ze stimuleren mensen om actief te blijven, bieden structuur en zorgen voor sociale steun. Voor veel senioren is die combinatie precies wat ze nodig hebben om vol te houden en zich zekerder te voelen in het dagelijks leven.

Deze aanpak sluit aan op de beweegrichtlijn, waarin wordt aanbevolen om wekelijks te werken aan spier- en botversterking en balans. Zeker voor ouderen is dit essentieel om vitaal en zelfstandig te blijven.

Preventieve oefeningen als sleutel tot veiligheid

Het terugwinnen of behouden van kracht en mobiliteit is cruciaal binnen het belang van bewegen voor ouderen. Het vraagt om doelgericht oefenen. Volgens Rogier is dat precies waar de winst zit.

Mensen vallen vaak doordat spieren verzwakken en de balans vermindert. Preventieve oefeningen gericht op core-stabiliteit, beenspierkracht en enkelmobiliteit, verkleinen dit risico aanzienlijk. Met de juiste begeleiding durven mensen bovendien weer te bewegen zonder angst voor een volgende val.

Soomove als praktisch hulpmiddel voor professionals en deelnemers

Rogier ziet Soomove als een waardevol hulpmiddel binnen het belang van bewegen voor ouderen. Beweeggroepen helpen om valpreventie toegankelijk en duurzaam te maken. Het platform biedt laagdrempelige oefeningen op vier niveaus, wat het makkelijk maakt om het aanbod af te stemmen op de mogelijkheden van iedere deelnemer.

Daarnaast versterkt Soomove het netwerk rondom de senior: fysiotherapeuten, buurtsportcoaches, welzijnsprofessionals en huisartsen kunnen allemaal verwijzen naar hetzelfde toegankelijke beweegaanbod. Dat past volledig binnen de integrale denkwijze van het AZWA, waar preventie en samenwerking tussen domeinen centraal staan.

Het belang van bewegen voor ouderen is ook ná een interventie ontzettend belangrijk. Zo kunnen senioren blijven werken aan hun balans en spierkracht. Dat maakt de kans groter dat zij structureel actief blijven en dus ook langer veilig blijven bewegen.

Samen bouwen aan een valvrije toekomst

Het belang van bewegen voor ouderen is niet alleen een kwestie van spierkracht, maar ook van vertrouwen, ritme en sociale steun. Door preventieve oefeningen, persoonlijke begeleiding en toegankelijke tools zoals Soomove ontstaat een aanpak die ouderen helpt om zelfstandig, vitaal en veilig te blijven.